دکتر محمدصادق کوشکی، استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل سیاسی در گفتگو با خبرنگار پارسینه در پاسخ به سئوالی در مورد تبار سیاسی-معرفتی میرحسین موسوی به عنوان نامزد برجسته این دوره از انتخابات ریاست جمهوری گفت: بخش زیادی از روشنفکران ایرانی قبل از انقلاب اسلامی سرخورده از مفاهیم مدرن در جستجوی یک آلترناتیو به یک یاس فلسفی رسیده بودند و بروز اندیشه اسلام مبارز و پدید آمدن انقلاب اسلامی و آشنایی با اندیشه های ارائه شده از چهره هایی مثل شریعتی، طالقانی، شهید بهشتی و امام خمینی موجب شد این عده آلترناتیو ذهنی خود را در جمهوری اسلامی جستجو کنند، پس به سختی دلباخته آن شدند، چهره هایی مثل میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و ..که تبدبل به چهره های انقلابی دهه شصت شدند، جزو همین دسته هستند.

کوشکی افزود:این طیف پس از ثبات انقلاب اسلامی نتوانستند به کنه مفهومی انقلاب اسلامی دست پیدا کنند و همین باعث شد که به تدریج و با گذشت زمان دوباره یک رجوع مجدد به برخی از اندیشه های روشنفکرانه مدرن بنمایند.

وی با بیان اینکه "سید مرتضی آوینی" نیز از جمله این متفکران بود، اما توانست به ثبات هویتی دست پیدا کند، گفت: مثلا شهید آوینی از حمله چهره هایی بود که همانند میرحسین موسوی و خیل عظیمی از جوانان روشنفکر غرب گرا با یاس از اندیشه های روشنفکری به دامان انقلاب اسلامی پناهنده شد و آن را جایگزین اندیشه های روشنفکرانه سابق خود کرد و توانست با دستیابی به اندیشه های دینی از زاویه دید امام خمینی به یک ثبات هویتی دینی دست پیدا کند و به یک روشنفکر دینی با منطق انقلاب اسلامی تبدیل شود، حال آنکه میرحسین و امثال او از این دستیابی محروم مانده اند.

کوشکی سپس به تبار سیاسی میرحسین موسوی اشاره کرد و گفت:آشفتگی هویتی میرحسین ، مسئله ای است که بطور واضح آن را می بینیم، آشفتگی فعلی میرحسین بین یک نیروی حزب اللهی و وفادار به انقلاب(میرحسین سالهای شصت) و بین چهره روشنفکر با ارزشهای اصلاح طلبانه( موسوی روزهای جاری) نشانی از آشفتگی ذهن روشنفکران ایرانی در دوران معاصر است، همان آشفتگی که در ذهن شخصی مثل جلال آل احمد می بینیم، هرچند که آل احمد تلاش داشت به ثبات ، سرگشتگی میان مذهب و مدرنیته از یکسو و دلبستگی به نمادهای سنت و تمایل به مفاهیم جدید از سوی دیگر، مشکل روشنفکری ایرانی دقیقا در چهره میرحسین مجلی شده است.

وی افزود: میرحسین از یک سو، عمیقا ضد آمریکایی، حامی عدالت،پیرو خط امام است اما از یکسو اما نمی تواند دلبستگی خودش به مفاهیم لیبرال مثل آزادی های فردی و تساهل و تسامح جبهه های سیاسی مخفی کند، این تناقض و دوگانگی از آنجا ناشی می شود که روشنفکر معاصرایرانی به ویژه روشنفکر دینی و خصوصا ان دسته از روشنفکران دینی که درگیر پروژه انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی شده اند نتوانسته اند به یک ثبات هویتی دست پیدا کنند، در حالی که نیروهایی که صرفا در حوزه ارزشهای سنتی و دلمشغولی های مذهبی فعالیت می کردند، از این ثبات برخوردار بوده اند و همینطور چهره هایی که از ابتدا پای بسته به ارزشهای مدرن و جدید بوده است.

کوشکی خاطر نشان کرد: اگر روشنفکر دینی ایرانی بتواند به یک هویت نوساخته و جدید و نه یک هویت التقاطی و ترکیب دست پیدا کند، آنگاه قادر خواهد بود که عرصه های قدرت فکری-علمی و سپس سیاسی ایران را به سادگی تسخیر کند، مکانیسم دستیابی به این هویت نو و درون زا هنوز برای روشنفکر دینی ایران آشکار نشده است .

وی با انتقاد از کسانی که رفتار دوگانه موسوی را حاصل نفاق و دورویی او می دانند،گفت: بعضی ها مثل روزنامه کیهان و ... این رفتارهای متناقض میرحسین را به دلیل نفاق و دو رویی شخصیت وی می دانند ، حال آنکه این گونه رفتارهای متناقض به هیچ وجه یک رذیله اخلاقی نیست، یعنی حاکی از نفاق و دورویی نیست و همان گونه که اشاره شد ناشی از آشفتگی در هویت فکری است.

کوشکی با بیان اینکه انتخابات عرصه ای که این واقعیت ها شفاف می شود، گفت: تصور می کنم در صورت پیروزی احتمالی میرحسین موسوی در انتخابات ریاست جمهوری تناقض های رفتاری ناشی از بی ثباتی هویتی به صورتی مشهود در عرصه های اجرایی کشور نمایان شود،مانند تعارض میان استقلال طلبی و استکبار ستیزی از یک سو و بهره گیری بدون مرز از اندیشه ها و پذیرش تفاوت میان اندیشه و قرائت های مختلف از مفاهیم مشترک.

وی پیش بینی کرد در صورت عدم موفقیت میرحسین در انتخابات ریاست جمهوری این امکان وجود دارد که میرحسین به عنوان نماینده یک نسل روشنفکر ناکام از دستیابی به هویت تثبیت شده با بهره گیری از درس های انتخابات جاری به یک بازسازی اندیشه ای بپردازد.

این تحلیلگر مسائل سیاسی ادامه داد: امکان دارد میرحسین در صورت ناکامی در انتخابات، برای وصول به یک اندیشه تثبیت شده برگرفته از دین و اقتضائات زندگی جدید دست به تلاش فکری و فرهنگی بزند، این حرکت می تواند پاسخگوی نیاز فکری بسیاری از جوانان امروز ایرانی باشد، جوانانی که به نوعی این تضاد را در وجود خود مشاهده می کنند از یک سو دلبستگی به ارزشهای سنتی و مذهبی و از سوی دیگر تعلق خاصر به اقتضائات زندگی جدید.

برای قرار دادن تبلیغ با ایمیل زیر در ارتباط باشید.

JavaneGil@Gmail.Com